Nog lang niet uitgeteld
uit het boek
de inleidingen
  1. getalbegrip
  2. rekentaal
  3. letterlijk begrijpen
  4. eerste toepassingen
  5. cijferend rekenen
  6. hoofdrekenen

 

bestellen

 
deel 1
getalbegrip
inleiding

De basis van het rekenen bestaat uit het toevoegen of het wegnemen van hoeveelheden. Niets meer, niets minder. Vermenigvuldigen is een bijzondere vorm van toevoegen, delen een bijzondere vorm van wegnemen. Breuken bestaan uit delen van eenheden, daarom gedragen ze zich op een bijzondere manier. Maar de essentie blijft. Rekenen blijft het manipuleren van hoeveelheden, de volledige basisschool lang.

Inzicht in het begrip 'hoeveelheid' is van essentieel belang voor het verdere rekenverloop. 'Hoeveelheid' - of 'getalbeeld' - laat zich niet zomaar omschrijven, en zeker niet zomaar begrijpen. En een kind kan niet goed zonder dat begrip. Zonder getalbegrip, zonder zicht op het begrip 'hoeveelheid' ervaart het kind cijfers als inhoudsloze symbolen en moet hij verder evolueren met veel goede wil en hopelijk een goed geheugen.

Ik gebruikte de termen 'hoeveelheid' en 'getalbeeld' door elkaar. Eigenlijk is dit niet correct. Een getalbeeld is meer dan een begrip van hoeveelheid alleen. U kan het het best vergelijken met de idee van een 'woordgestalt'. Zodra u het woord 'roos' hoort, hebt u toegang tot zeer verschillende waarnemingen. U kan zich een roos voorstellen, u kan zich haar geur voorstellen, haar kleur, haar vorm, de plaatsen waar u haar kan vinden, de omstandigheden waarin u haar kan schenken of krijgen, de gevoelens die u had toen u het laatst deze bloemen kreeg, u kan de venijnige prikken van de doornen voelen, u kan zich diverse gezegden en uitdrukkingen herinneren waar het woord 'roos' in voorkomt, … en de opsomming is niet volledig. Afhankelijk van de omstandigheden waarin het woord 'roos' op u afkomt, maakt u een keuze uit de benodigde indrukken en u begrijpt de boodschap. Als u nog nooit een roos in de handen hebt gehad, kan u wellicht niet begrijpen dat de doornen kunnen prikken. De uitdrukking 'geen roos zonder doornen', of de waarschuwing, 'pas op dat je je niet prikt' kan u dan niet goed begrijpen.

Op een vergelijkbare manier heeft ook het 'getalbeeld' verschillende aspecten die, afhankelijk van de situatie waarin een getal zich aanbiedt, al dan niet actief gebruikt moeten worden.

Als u het getal '7' ziet, weet u dat het gaat om '7' voorwerpen, ongeacht hun grootte, ongeacht hun wijze van aanbieden. U weet dat één van de zeven voorwerpen de 'eenheid' is.
U weet tegelijkertijd dat '7' in een rij komt na '6' en voor '8'. U voelt aan dat '7' en '14' een bijzondere band met elkaar hebben en dat '7' kan samengesteld worden uit '5' en '2'. U zal misschien onmiddellijk denken aan de zeven dwergen, de zeven geitjes, … of het getal '7' roept bij u een kleur, een gevoelen, een herinnering op. Woont u in een huis met huisnummer '7', dan kan dat voor u ook een verband zijn. En ook deze lijst is niet volledig.

Enkele aspecten van het getalbeeld liggen duidelijk aan de basis van de uiteindelijke rekenvaardigheid. Drs. Van Erp steunt op de publicaties van Piaget als zij praat over correspondentie, conservatie, seriatie en classificatie. Zij werkt zelf in haar boeken ook het maatbegrip, het tellen en de kennis van de cijfers en symbolen grondig uit.

2000, de bvba Het Geel Punt, met maatschappelijke zetel te Berlaar is titularis van de auteursrechten op dit werk.  Dit werk mag niet verveelvoudigd of reproduceerd worden zonder de schriftelijke voorafgaande toestemming van Het Geel Punt.